در مقالهای که سال گذشته با عنوان «انتخابات، آمار و تقلب» نوشتم برخی از دلایل مدعیان تقلب در انتخابات ریاستجمهوری را نقد کردم. اکنون تصور میکنم یکی از مهمترین قسمتهای آن مقاله، پنج صفحهای است که با عنوان «شمارش خیابانی در راهپیمایی دوشنبه ۲۵ خرداد» به ادعای میلیونی بودن آن رخداد اختصاص دادم.

بسیاری از فریبهایی که با سوء استفاده از علم آمار و ناآگاهی بسیاری از تحصیلکردهها گسترش پیدا کرد، شاید عمر چندانی در ذهن جامعه نداشت ولی عاملی شد تا این ادعا که در روز ٢۵ خرداد سه میلیون نفر در اعتراض به انتخابات از میدان انقلاب تا میدان آزادی تظاهرات کردند بهتر جا بیفتد. اکنون نیز کافی است با استفاده از گوگل کلمات {انتخابات "٢۵ خرداد" میلیون} را جستوجو کنید تا ببینید که طرفداران جنبش سبز چهگونه از این دروغ بهعنوان حقیقتی بدیهی یاد میکنند و تلاش میکنند که هیچ خدشهای به آن وارد نشود.
جهت تشویق شما به مطالعه این بخش از مقالهام سرفصل مطالب آن را اینجا ذکر میکنم:
- یادداشت دکتر احمد شیرزاد (استاد فیزیک، نمایندۀ اصلاحطلبان در مجلس ششم و از مخالفان آقای احمدینژاد) در ژوئن سال ٢٠٠٧ میلادی (١٣٨۶)، با عنوان «بیشانگاری تعداد شرکتکنندگان در تجمعات» در توضیح اینکه چهگونه باید با محاسبه مساحت و تراکم، جمعیت را تخمین زد.
- روایت دکتر شیرزاد، از مشاهدات خود از راهپیمایی دوشنبه ٢۵ خرداد.
- اشاره به اینکه روزنامه اعتماد ملی، همان روزها، به نقل از یک نمایندۀ اصولگرای مجلس، بدون ذکر نام، نوشت که محمدباقر قالیباف، شهردار تهران، در گزارشی که در جلسۀ غیرعلنی مجلس قرائت شده اعلام کرده که بر اساس محاسبات انجامشده توسط شهرداری تعداد حاضران در راهپیمایی بیش از سه میلیون نفر برآورد میشود. البته روز سی خرداد ۱۳۸۸، خبرگزاری فارس اعلام کرد که روابط عمومی شهرداری تهران هرگونه گزارش توسط آقای قالیباف به مجلس دربارۀ این تظاهرات را تکذیب کرده است.
- بررسی مساحت نواحی مرتبط به رخداد ٢۵ خرداد: غرب میدان آزادی تا میدان انقلاب: ٢٣۴٠٠٠ مترمربع، میدان انقلاب تا میدان فردوسی: ٧۵٠٠٠ مترمربع، میدان فردوسی تا شرق میدان امام حسین (ع): ٨١٠٠٠ مترمربع.
- جمع مساحت سه ناحیۀ ذکرشده در جدول ٣٩٠ هزار مترمربع است و در نتیجه اگر در این محدوده سه میلیون نفر جمع شوند تراکم از میدان آزادی تا میدان امام حسین (ع) باید تقریباً برابر ٧.٧ نفر در مترمربع باشد و اگر برای عرض بدن یک نفر نیم متر جا در نظر بگیریم، هر نفر باید در مستطیلی به طول نیم متر و عرض ٢۶ سانتیمتر بگنجد!!
- اگر در تمام این محدوده، یعنی از غرب میدان آزادی تا شرق میدان امام حسین (ع)، تراکم را ۴ نفر در مترمربع (!) فرض کنیم، که دکتر شیرزاد گفتهاند چنین تراکمی از تقاطع جیحون تا میدان آزادی وجود داشته است، جمعیت حدود یک میلیون و ششصد هزار نفر خواهد بود. اینها تخمینهایی است که به وضوح بسیار بیشتر از تعداد واقعی است.
- بررسی برخی تصاویر مربوط به ٢۵ خرداد ١٣٨٨.
- نتیجه: حداکثر ۶٢۴ هزار نفر در آن روز راهپیمایی کردند. البته اگر بخواهیم نظرات دکتر شیرزاد در سال ١٣٨۶ را معیار قرار دهیم باید بگوییم چون جمعیت در حال حرکت بوده است پس تراکم به یک نفر در مترمربع هم نمیرسیده و نتیجه آن این است که بگوییم جمعیت در آن روز، حتی اگر از میدان میدان امام حسین (ع) تا میدان آزادی گسترده بوده باشد، کمتر از ٣٩٠ هزار نفر بوده است.
- بررسی این سؤال: چه جمعیتی باید در آن راهپیمایی شرکت میکرد تا نشان دهد که نتایج اعلامشده توسط وزارت کشور در مورد شهر تهران پذیرفتنی نیست؟
- پاسخ: در نگاهی سختگیرانه اگر جمعیت معترضان به ۴ میلیون هم میرسید با فرض درستی نتایج قابل توجیه میبود.
- در ۲۶ آبان ۱۳۸۸ آقای سیدمحمد خاتمی در دیدار با جمعی از دانشجویان دانشگاههای تهران در مورد راهپیمایی ٢۵ خرداد گفت: «مردم سالمترین و نجیبانهترین حرکت را از خود نشان دادند که نشانۀ بلوغ در رشد این ملت است، صدها هزار نفر از مردم بسیار آرام و بدون ساماندهی آمدند و اعتراض سادهای کردند.».
- خبرگزاری آلمانی دویچهوله، خبر راهپیمایی دوشنبه ٢۵ خرداد را چنین منعکس کرد: «تجمع مسالمتآمیز معترضان به نتایج انتخابات، با شرکت صدها هزار نفر از مردم تهران برگزار شد. میرحسین موسوی، مهدی کروبی و محمد خاتمی در این تظاهرات حضور داشتند.»
شاید لازم باشد مانند ماجرای هولوکاست در غرب، که زیر سؤال بردن «کشتار ۶ میلیون یهودی به دست آلمان نازی» جرم است، جنبش سبز نیز زیر سؤال بردن عدد سه میلیون را غیرقانونی و خیانت اعلام کند! شاید اکنون نیز چنین باشد. آیا کسی از طرفدارن جنبش سبز صریحاً این دروغ بزرگ را زیر سؤال برده است؟